บทความ

Pansori: จิตวิญญาณการเล่าเรื่องที่เป็นมรดกของเกาหลี

รูปภาพ
หากพูดถึงศิลปะทางดนตรีของเกาหลีนั้น ทุกคนย่อมรู้จักดนตรี K-Pop ที่โด่งดังไปทั่วโลกอยู่แน่นอนแล้ว แต่เกาหลีนั้น ก็มีมรดกทางวัฒนธรรมดนตรี ที่เก่าแก่มาแต่โบราณนานกว่านั้นมาก หลายๆคนอาจจะยังไม่เคยรู้จักถึงการแสดงดนตรีเช่นนี้ ซึ่งบางประเภทนั้น ชาวเกาหลีใต้ยกย่องให้เป็นมรดกของชาติ ที่ควรอนุรักษ์ไว้ในบัญชีเลยทีเดียว และต้องผ่านการฝึกฝน จนมีความรู้ความสามารถอย่างเชี่ยวชาญ จึงจะแสดงออกมาได้อย่างถูกต้อง วันนี้ผมจะมาเขียนให้ได้อ่านกันคร่าวๆ เกี่ยวกับการแสดงการเล่าเรื่องทางดนตรีชนิดหนึ่งของเกาหลี ที่เรียกว่า Pansori ซึ่งถูกยกย่องให้เป็น มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้จากองค์กร UNESCO ด้วย การแสดง Pansori นั้นคือการเล่าเรื่องผ่านบทละครเสียงร้อง ที่ร้องประกอบกับเสียงกลอง และการร่ายรำด้วยพัด ชื่อเรียกนั้นประกอบขึ้นมาจากคำในภาษาเกาหลีสองคำ คือคำว่า Pan ซึ่งมีความหมายได้สองนัยยะว่า "การรวมตัวของผู้คน" หรือ "บทเพลงที่มีหลากหลายสีสัน" ส่วนคำว่า Sori นั้นหมายถึง เสียง การแสดงนั้นอาจกินความยาวนานถึงหลายชั่วโมง บางครั้งมากกว่าแปดชั่วโมงต่อหนึ่งบทละคร ผู้แสดง Pansori จะร้องเพลงตามเนื้อบทล...

Tuvan throat singing มนต์เสน่ห์แห่งเสียงร้องของทุ่งหญ้าและภูเขาอันไกลโพ้น

รูปภาพ
เมื่อครั้งแรกที่ได้ยินเพลงนี้ ก็ประมาณเมื่อสิบกว่าปีที่แล้วเห็นจะได้ ตอนนั้นผมเปิดฟังเพลงอัลบั้มนี้จากหน้าเว็บเพลงของ National Geographic ที่แนะนำเพลงพื้นเมืองรอบโลกประจำสัปดาห์ สมัยนั้นยังไม่ได้รู้จักกับการร้องแบบ Overtone Singing เช่นนี้เท่าไหร่ แต่ก็เคยได้ยินเสียงร้องลักษณะนี้ ที่เรียกว่า การร้องเพลงจากลำคอ หรือ Throat Singing จากภาพยนตร์สารคดีบางเรื่องมาแล้วบ้าง ก็พบว่ามันมีเสน่ห์ น่าค้นหาดี ในตอนหลังที่ตัวเองได้ฟังเพลงหลากหลายขึ้น ก็ได้รู้จักผลงานของเจ้าของเพลงด้านบน อย่าง Huun Huur Tu และศิลปินที่ร้องเพลงแนวนี้ คนอื่นๆ จากสาธารณรัฐตูวา ของรัสเซีย อย่าง Sainkho Namtchylak และคนอื่นๆ จึงได้รับรู้เรื่องราวของการร้องเพลงจากลำคอ ที่เป็นเอกลักษณ์ของดินแดนแห่งนี้ ซึ่งได้รับขึ้นทะเบียนให้เป็น มรดกโลกที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติโดยองค์การ UNESCO เมื่อปี 2009 วันนี้ จึงมีโอกาสได้มาเขียนบทความเกี่ยวกับ การร้องเพลงจากลำคอ Tuvan Throat Singing ให้ได้อ่านกันสักเล็กน้อยครับ ความจริงแล้ว การร้องเพลงแบบ Overtone ในลักษณะของการร้องเพลงจากลำคอเช่นนี้ เป็นที่ฝึกฝนกันในหลายๆที่ของโลก โดยเฉพาะทางซีกโล...

Shima Uta: เอกลักษณ์เสียงเพลงและวิถีชีวิตแห่งเกาะอะมามิของญี่ปุ่น

รูปภาพ
ในการศึกษาดนตรีพื้นเมืองของโลก มีประเภทดนตรีต่างๆจากทั่วทุกมุมโลกที่เริ่มเป็นที่รู้จักในบรรดาผู้รักเสียงเพลง ตั้งแต่ดนตรีของชนเผ่าพื้นเมืองในทวีปแอฟริกา ไปจนถึงดนตรีทางศาสนาในตะวันออกกลาง ในจำนวนประเภทดนตรีมากมายเหล่านั้น ดนตรีของทวีปเอเชียตะวันออกอันห่างไกล เริ่มถูกนำมาศึกษา ค้นพบ และรับฟังโดยนักดนตรีชาวตะวันตกอยู่เสมอมา เป็นช่วงเวลาประมาณต้นปีทศวรรษ 2000 เมื่อนักร้องเพลงป็อบญี่ปุ่นกระแสหลักอย่าง Chtitose Hajime ได้นำพาให้ทั่วโลกรู้จักกับหนึ่งในเสียงเพลงพื้นเมือง ที่เป็นเอกลักษณ์มากที่สุดเสียงหนึ่งจากประเทศญี่ปุ่น ผู้คนก็เริ่มสนใจในวิธีการร้องเพลงที่โดดเด่นและสวยงาม ที่มีเพียงที่เดียวในโลก บนเกาะอะมามิ ของประเทศญี่ปุ่น เพียงเท่านั้น เสียงเพลงเฉพาะที่เรียกว่า Shima Uta หรือ เพลงของเกาะ Shima Uta เกิดขึ้นจากคำสองคำ คำว่า Shima เป็นภาษาญี่ปุ่น แปลว่า "เกาะ" มันสามารถแปลได้อีกอย่างว่า "ชุมชน" ในอะมามิ ซึ่งหมายความถึง เขตชุมชนภายในหมู่เกาะ Amami Oshima และเกาะอื่นๆใกล้เคียง ซึ่งเชื่อมโยงกับเหล่าหมู่เกาะที่อยู่ห่างไกลไปในทะเล และไม่ค่อยได้ติดต่อสื่อสารกับโลกภายนอก พวกเขา...

ระบำเลอกอง ศิลปะการแสดงที่งดงาม หนึ่งเดียวของบาหลี (ตอนที่ 3)

รูปภาพ
สวัสดีครับ กลับมาพบกันอีกครั้ง หลังจากที่ไม่ได้เขียนบล็อกมานานมาก มาคราวนี้ ก็จะมาเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับระบำเลอกองของบาหลีต่อจากครั้งที่แล้ว หลังจากที่ได้แนะนำให้รู้จักเนื้อเรื่องละครรำเลอกองบางส่วน ที่เป็นที่รู้จักกันไปในสองตอนแรก มาในตอนนี้เราก็จะมาเขียนถึงลักษณะเฉพาะของระบำเลอกอง และความเป็นไปมันในปัจจุบันกันครับ ซึ่งแต่ละเนื้อเรื่องของระบำเลอกอง ที่เราได้ยกตัวอย่างในตอนที่ผ่านๆมา ก็จะมีความยาวของการแสดง ความเร็วของการร่ายรำ และบทบรรยาย ที่แตกต่างกันไป ซึ่งสามารถแสดงนานไปถึงชั่วโมงกว่าๆ ลักษณะการร่ายรำของระบำเลอกองบาหลีนั้น มีความซับซ้อนเป็นอย่างมาก ต้องใช้การเคลื่อนไหวของร่างกายประกอบกันหลายส่วน นักแสดงรำจะต้องสวมมงกุฏ ปลอกคอ และเครื่องประดับ รวมไปถึงตกแต่งดอกไม้ การแสดงบางชุดอาจจะใช้พัดในการประกอบการแสดง นอกจากนั้นยังมีวัตถุอื่นๆในการร่ายรำ สำหรับตัวละครที่มีความสำคัญ เช่น ตัวนกในเรื่อง ที่จะต้องใส่ปีกนกด้วย ในการแสดง นักระบำจะจุดหน้าผากด้วยจุดเล็กๆสีขาว ตามความเชื่อเรื่องโชคลาง ซึ่งมักจะทำได้ง่ายด้วยการใช้ยาสีฟัน ในการแสดงละครรำเลอกองนั้น ไม่มีบทสคริปต์สำหรับการพูด รายละเอียดของ...